Boże Narodzenie w Polsce – tradycje, zwyczaje i świąteczne potrawy

Boże Narodzenie to dla wielu Polaków największe święto w roku i wielka rodzinna uroczystość.  To także czas, kiedy podsumowuje się różne wydarzenia, przede wszystkim relacje z bliskimi, osiągnięte sukcesy i realizację zamierzonych planów. Z tym ważnym dla wszystkich Polaków świętem ściśle związanych jest wiele tradycji i zwyczajów. Obchody Bożego Narodzenia w Polsce trwają ponad dwa dni. Rozpoczynają się 24 grudnia Wigilią, a kończą 26 grudnia.

Tradycje i ważne daty związane z okresem Bożego Narodzenia

24 grudnia – Wigilia to w polskiej tradycji najbardziej uroczysty i dla wielu najbardziej wzruszający dzień w roku. Punktem kulminacyjnym jest kolacja wigilijna w rodzinnym gronie. Tego dnia w każdym domu panuje wyjątkowa i ciepła atmosfera. Rodziny gromadzą się wokół pięknie nakrytego stołu, dzielą się opłatkiem i składają sobie życzenia. W Wigilię przygotowuje się wyłącznie potrawy bezmięsne. Tradycyjnie jest ich 12, wśród których nie może zabraknąć barszczu z pierogami. Pierogi nadziewane są grzybami lub podawana jest zupa grzybowa. Smażony karp również tradycyjnie zajmuje miejsce na wigilijnym stole. Kiszona kapusta z grochem i grzybami to także świetny klasyk. Na deser podaje się kluski z makiem i różnego rodzaju ciasta.   Podaje się również kompot z suszonych owoców.  Tego wieczoru wręczane są również prezenty.

25 grudnia – Boże Narodzenie, jedno z najważniejszych świąt chrześcijańskich, upamiętniające narodziny Jezusa Chrystusa. Polacy przeżywają radość tego dnia bardzo intensywnie, kultywując stare i nowe tradycje. Wiele osób wybiera się do kościoła, po czym rodziny gromadzą się przy świątecznym stole ze swoimi bliskimi. Wszędzie śpiewa się kolędy i ustawia szopki (niektóre z nich to również żywe szopki).

26 grudnia – ostatni dzień Świąt Bożego Narodzenia, Kościół katolicki obchodzi wtedy święto św. Szczepana, pierwszego męczennika.  Szczepan był chrześcijaninem żydowskiego pochodzenia i jednym z siedmiu diakonów, którzy pomagali apostołom Jezusa Chrystusa. Zginął za swoją wiarę, ukamienowany w Jerozolimie. Zgodnie z tradycją, tego dnia księża rozpoczynają wizyty duszpasterskie u swoich wiernych, a na obszarach wiejskich wciąż można spotkać grupy dzieci lub nastolatków chodzących od domu do domu z wielobarwnymi gwiazdami.

Święta to szczególny czas dla wszystkich Polaków, z wyjątkową rodzinną i świąteczną atmosferą. Piękne zwyczaje i obrzędy, przekazywane z pokolenia na pokolenie, towarzyszą tym uroczystościom, zarówno w domach, jak i w kościołach. Adwent to czas wielkiego oczekiwania na Boże Narodzenie, którego symbolem są świece. Zapala się je kolejno co tydzień: jedną świecę w pierwszą niedzielę, dwie w drugą, trzy w trzecią i cztery w czwartą. Nie sposób wyobrazić sobie Świąt Bożego Narodzenia bez choinki, kolejnego ważnego dla Polaków symbolu.  Udekorowane drzewko tworzy magiczną atmosferę świąt w domu. Zgodnie z tradycją, tuż przed kolacją wigilijną, przystrajane jest pięknymi girlandami, bombkami, słodyczami i pierniczkami. Ponadto ozdoby bożonarodzeniowe wykonane przez polskich artystów są podziwiane nie tylko w Polsce, ale na całym świecie.

Tradycyjne potrawy świateczne

Z polskimi świętami Bożego Narodzenia wiąże się długa i bogata tradycja kulinarna.  Zgodnie z tą tradycją, na wigilijnym stole powinno znaleźć się 12 różnych potraw, symbolizujących 12 apostołów. Polska kuchnia oferuje w te święta bogactwo smacznych potraw. Na Boże Narodzenie podaje się głównie ryby, świąteczne ciasta i kompot z suszonych owoców. Tradycyjne potrawy świąteczne serwowane w Sylwestra to barszcz czerwony z uszkami, pierogi, zupa grzybowa czy kapusta kiszona z grochem. Potrawy, które zasługują na szczególną uwagę podczas polskich świąt to przede wszystkim:

  • Barszcz czerwony z uszkami – obowiązkowa pozycja na wigilijnym stole. Przygotowywana jest na bazie bulionu warzywnego i podawana z małymi, aromatycznymi uszkami, nadziewanymi grzybami, niezastąpionymi podczas świąt Bożego Narodzenia.
  • Pierogi – obowiązkowa pozycja na każdym wigilijnym stole. Nadziewane kapustą i grzybami, sekret ich smaku kryje się w odpowiedniej proporcji nadzienia z kiszonej i białej kapusty oraz z suszonych grzybów. Na niektórych polskich stołach można spotkać również pierogi ruskie, rzadziej pierogi z owocami.
  • Karp smażony lub pieczony – choć nie należy do najłatwiejszych w przygotowaniu, danie to jest jedną z najpopularniejszych potraw sylwestrowych. Istnieje wiele przepisów i różnych sposobów podania tej ryby. Karp może być smażony we rytownicy, pieczony w piekarniku lub przygotowany w galarecie, wszystko zależy od gustu i umiejętności gospodyni.Jedząc tę rybę, trzeba być ostrożnym, ponieważ jest w niej dużo ości.
  • Polskie ciasta świąteczne zawierają dużo sezonowych artykułów – suszonych owoców i maku. Podczas świąt Polacy delektują się tradycyjnymi wypiekami z makiem, ciastami owocowymi lub piernikami.
Jarmarki i bożonarodzeniowe festiwale w Polsce

Jarmarki bożonarodzeniowe to najpiękniejsze i najciekawsze wydarzenia w Polsce w okresie świątecznym, które są częścią świątecznej scenerii w centrach miast jeszcze przed nadejściem świąt. Dzięki bajecznej atmosferze, kolorowym girlandom światełek i smakowitym zapachom, świąteczne festiwale cieszą się coraz większą popularnością. Stoiska z rękodziełem, wysokiej jakości ozdobami świątecznymi i specjałami z różnych regionów kraju co roku przyciągają nie tylko mieszkańców, ale też tłumy turystów. Najbardziej znanymi polskimi jarmarkami bożonarodzeniowymi są te na rynkach Krakowa i Wrocławia, gdzie sprzedawane są produkty z całego świata, dekoracje, pamiątki i oczywiście grzaniec galicyjski. Miłośnicy dobrego jedzenia znajdą wiele świątecznych potraw: pierogi, barszcz czy tradycyjne pierniki. Dla odwiedzających organizowane są liczne koncerty, pokazy, konkursy na najpiękniejszy żłóbek bożonarodzeniowy, spotkania z Mikołajem i śpiewanie kolęd.

Źródło: Polish Tourism Organisation https://www.polen.travel/