Polish Culture / Cultureel nieuws uit Polen / Jonge Poolse architecten van wereldklasse
Jonge Poolse architecten van wereldklasse

Jonge Poolse architecten van wereldklasse

Jonge Poolse architecten van wereldklasse

De creativiteit van Poolse architecten krijgt steeds meer internationale erkenning. Een voorbeeld van een dergelijke erkenning is het Poolse paviljoen op Expo 2020 in Dubai, dat in maart 2022 werd bekroond met de prijs voor het beste grote paviljoen in de World Expo Awards, georganiseerd door Exhibitor Magazine. Met de taal van de architectuur presenteerden de ontwerpers Poolse creativiteit geïnspireerd door de natuur. De aandacht wordt gevestigd op het gebruik van een houten structuur en een contrasterende lichte kinetische structuur, verwijzend naar de migratie van vogels uit Polen. Het project van de Poolse studio WXCA en de Zwitserse studio Bellprat Partner is niet het enige Poolse architectuurproject dat onlangs de belangstelling van een breder publiek heeft gewekt. In januari van dit jaar stonden twee Poolse projecten op de shortlist voor de Mies van der Rohe Awards  https://miesbcn.com/prize/.  Deze gerenommeerde wedstrijd, die uit verschillende fasen bestaat, bekroont de beste Europese projecten op het gebied van hedendaagse architectuur. In totaal werden 532 hedendaagse Europese gebouwen genomineerd voor de prijs. De jury heeft de veertig beste projecten geselecteerd, waaronder twee Poolse namelijk het door MWArchitekci https://mwarchitekci.pl/ ontworpen plaatselijke activiteitencentrum in Rybnik en het Grote synagoge gedenkpark in Oświęcim, een project van NarchitekTURA  http://www.narchitektura.pl en Imaginga Studio.

De Grote Synagoge Herdenkingspark in Oświęcim

Het genomineerde project is geen gebouw, maar eerder een ruimtelijke compositie of een artistieke installatie. Het Herdenkingspark, ontworpen door de studio NarchitekTURA in samenwerking met de studio Imaginga, is aangelegd op de plaats van de vooroorlogse grootste synagoge van Oświęcim, die eind 1939 door de nazi’s in brand werd gestoken. Het park dat daarvoor in de plaats is gekomen, herdenkt de voormalige gebedsplaats, maar verwijst ook naar de plaats van het concentratiekamp Auschwitz en herinnert aan de multiculturele geschiedenis van Oświęcim.  Vóór de Tweede Wereldoorlog vormde de joodse gemeenschap maar liefst 60% van de bevolking van de stad. Hun sociale leven draaide grotendeels rond de eerder genoemde synagoge.

De ontwerpers van het gedenkpark hebben de contouren van de voormalige synagoge geaccentueerd door middel van een smalle stoeprand. Het belangrijkste compositorische element van het project is een mozaïek van veertig platen grijze zandsteen. Het onregelmatige “levenspad” dat van de platen is gemaakt, leidt naar de binnenzijde van de omtrek van de synagoge, waar zich o.a. een display bevindt met de geschiedenis van de plaats, een waterpartij, banken en een kroonluchter – een kopie van een voorwerp dat bij archeologische werkzaamheden op de plaats is gevonden. De voor het project gebruikte zandsteenplaten, met afmetingen van 120×220 cm, bestaan uit industrieel afval. Deze elementen werden in de steengroeve gebruikt om kleinere platen te snijden, waardoor zij versierd zijn met interessante groeven – visuele getuigenissen van hun vroegere functie, waarin de architecten de symboliek van menselijke levenslijnen zagen.

Het hergebruik van materialen uit sloop- of industrieel afval is een belangrijke trend in de architectuur, die de aandacht vestigt op de slinkende voorraad natuurlijke hulpbronnen en een kenmerk is van de circulaire economie. Het weer tot leven brengen van industrieel afval symboliseert ook het herstel van de herinnering aan de geschiedenis van de synagoge en de stad.

De compositie van het pad verdwijnt geleidelijk in het groen van het park en wordt er een integrerend deel van.


(c) Bartosz Haduch


(c) Piotr Strycharski

Multifunctionele ruimte in Rybnik

Het tweede project op de shortlist van de Mies van der Rohe Awards is

CAL Lokaal Activiteitencentrum in Rybnik – een project van MWArchitekci Marlena Wolnik.

Het project is opgezet voor de behoeften van een kleine lokale gemeenschap en wordt gekenmerkt door veelzijdigheid in gebruik – het gebouw kan evenementen organiseren die de gemeenschap integreren, en elke dag is het een informele ontmoetings- en recreatieplaats voor bewoners van alle leeftijden. Het lokale activiteitencentrum bestaat uit twee houten blokken, die ten opzichte van elkaar zijn geplaatst, waardoor een halfgesloten openbare ruimte is ontstaan – een miniplein, dat geschikt is voor concerten of andere openbare bijeenkomsten.

Het grotere blok bevat een multifunctionele ruimte met sanitaire voorzieningen. Een interessante zet van de architecten is de verdraaiing van het dak van het gebouw, zodat het ook gedeeltelijk de buitenmuur van het gebouw vormt. Dankzij zijn vorm doet het dak ook dienst als tribune waar bewoners kunnen samenkomen voor recreatie of openluchtevenementen. Beide gebouwen zijn gemaakt van geprefabriceerd gelamineerd hout.

Natuur en architectuur

Wat hebben deze projecten gemeen? Vermeldenswaard is zeker het respect van de architecten voor het milieu – natuurlijke materialen en industrieel afval werden in de projecten gebruikt. Het is echter moeilijk te zeggen of dit een trend is die kenmerkend is voor de Poolse architectuur dan wel eerder een Poolse interpretatie van trends die in de hedendaagse architectuur wereldwijd steeds populairder worden. De twee Poolse projecten die op de shortlist voor de Europese wedstrijd staan, worden gekenmerkt door eenvoud en pretentieloosheid. Hetzelfde kan niet worden gezegd van het paviljoen voor Expo 2020, maar de formule zelf van de tentoonstelling vereist een meer expressief karakter van het paviljoen om bezoekers aan te trekken en te interesseren.

De winnaar van de Mies van der Rohe Awards wordt in april 2022 bekendgemaakt. Helaas heeft geen van de Poolse projecten de top van de lijst gehaald, maar dankzij hun vermelding op de lijst van de 40 beste gebouwen van Europa hebben ze al internationale bekendheid verworven en zijn ze een inspiratiebron en ambassadeur van de Poolse creativiteit geworden.

(c) Marcin Giba

Foto boven artikel multifunctionele ruimte in Rybnik (c) Michal Jedrzejowski

 

 

 

 

 

 

High Water een Poolse hitserie op Netfilx

10 miljoen keer bekeken in slechts een dozijn dagen sinds de première! HIGH  WATER, de nieuwste serie van regisseur Jan Holoubek, die sinds 5 oktober op het Netflix-platform te zien is, is een echte hit voor het netwerk en blijft in 78 landen in de top tien van meest bekeken niet-Engelstalige series staan! Inclusief Canada, VS, VK, Denemarken en Frankrijk. Jongere kijkers vragen zich af of dit verhaal is gebaseerd op feiten? Ja, in 1997 werden Zuid- en West-Polen getroffen door een catastrofale overstroming, die 114 levens eiste. 7.000 gezinnen verloren hun huis en bijna 40.000 mensen al hun bezittingen....

Amsterdam Polish composers Film Festival 2022 

Amsterdam Polish composers Film Festival 2022 

Poolse films spelen een belangrijke rol in de wereldcinema. Een goede verklaring voor dit succes is ook de filmmuziek van de betrokken Poolse componisten. De inmiddels bekende en gerenommeerde componisten schreven niet alleen muziek voor Poolse, maar ook voor buitenlandse producties. Daarom wijdt de Stichting Polish Culture NL haar Amsterdam Polish Film Festival 2022 aan drie beroemde Poolse componisten van filmmuziek. Wanneer: Zaterdag 5 november Waar: Theater Zaal, OBA Oosterdok, Oosterdokskade 143, 1011 DL Amsterdam Het programma: De dag is opgedeeld in twee delen. Deel 1: 13.00 – 14.45 Finding Neverland (audio: EN, ondertiteling: NL) Regisseur: Marc Foster Muziek: Jan A.P. Kaczmarek Het festival begint met een film met de Oscar onderscheiden filmmuziek van Jan A.P. Kaczmarek. Finding Neverland...

Taaldiversiteit in het onderwijs OBA Oosterdok Amsterdam: 15 maart 2023

Taaldiversiteit in het onderwijs OBA Oosterdok Amsterdam: 15 maart 2023

Elke leerkracht in het basisonderwijs heeft nu te maken met leerlingen die een anderstalige achtergrond hebben. In Amsterdam heeft 63% van de kinderen onder 15 jaar een meertalige achtergrond. Maar je hoeft geen tweede taal-expert te zijn om toch op een zinnige manier in je klas met meertaligheid om te gaan. De stichting Polish Culture NL organiseert samen met de OBA Oosterdok (Openbare Bibliotheek in Amsterdam) een bijeenkomst rond taaldiversiteit. De bijeenkomst draait om de vraag: hoe ga ik als meester of juf in mijn klas om met meertaligheid en wordt gehouden op 15 maart van 15:00 tot 17:00. De...

Met spanning werd er naar uitgekeken! De eerste roman van Olga Tokarczuk na de Nobelprijs!

Met spanning werd er naar uitgekeken! De eerste roman van Olga Tokarczuk na de Nobelprijs!

Op 1 juni verscheen in Polen de nieuwste roman Empuzjon van Olga Tokarczuk in de boekhandels. Dit is haar eerste boek na haar Nobelprijs in 2019. Daardoor waren de verwachtingen en emoties hooggespannen. Uit de eerste recensies blijkt duidelijk dat deze roman de kring van bewonderaars van Tokarczuks werk zeker vergroot. Wat weten we?  De roman speelt zich af in 1913, wanneer Mieczysław Wojnicz, die aan tuberculose lijdt, naar een klein kuuroord voor heren in Neder-Silezië komt. Vanaf de eerste bladzijden wordt duidelijk dat er vreemde en verontrustende dingen gebeuren in het pension en de directe omgeving. De opeenvolging van...

Vakantieplannen: Krakau – een ontmoetingsplaats

Vakantieplannen: Krakau – een ontmoetingsplaats

Krakau is waarschijnlijk de meest bekende Poolse stad, naast Warschau. Reden voor ons, Polish Culture NL, om een paar culture event uit te lichten. Tussen Krakau en Warschau bestaat al een stille rivaliteit sinds 1592, toen de hoofdstad van Krakau naar Warschau werd verplaatst. Gelegen tussen Wenen en Warschau, maar ook tussen Lvov en Praag, heeft Krakau het beste gehaald uit zijn bevoorrechte ligging en rijke geschiedenis. Vermeldenswaard is dat de stad sinds de 10e eeuw een grote Joodse gemeenschap herbergde. Het is dan ook niet verwonderlijk dat een centrum met zulke rijke wortels, waar tradities, religies, handelsroutes en menselijke...

Opening Poolse boekencollectie OBA: Panel, poëzie en muziek

Opening Poolse boekencollectie OBA: Panel, poëzie en muziek

Donderdagmiddag 19 mei om 16.00 uur opent de Ambassadeur van de Republiek Polen in OBA de Poolse boekencollectie. Deze collectie is onderdeel van de samenwerking van OBA en Stichting Polish Culture NL. We omlijsten deze opening met een kort programma en de gelegenheid om te netwerken onder het genot van een drankje. Cultuur verbindt Het belangrijkste doel van de Stichting Polish Culture NL is het promoten van de Poolse cultuur in Nederland. Zo wil de stichting een brug slaan tussen Polen en Nederland. De boekencollectie sluit hier naadloos op aan. De collectie bevat naar het Nederlands vertaald Pools werk en...

Tien uitzonderlijke Poolse vrouwen die de wereld veranderden – ten goede

Tien uitzonderlijke Poolse vrouwen die de wereld veranderden – ten goede

8 maart kreeg vroeger geen goede pers in Polen. Voor velen was het een feestdag, gecreëerd en opgelegd door de communistische autoriteiten. Tegenwoordig heeft de Internationale Vrouwendag echter een heel ander, oprechter gezicht, dat past bij deze tijd. De dag is overgenomen door feministische groeperingen, die deze dag aangrijpen om opnieuw op te roepen tot vrouwenrechten op het gebied van gelijke beloning, reproductieve rechten en effectieve bescherming tegen geweld. Wij staan volledig aan hun kant en willen 8 maart vieren door de profielen van tien opmerkelijke Poolse vrouwen in herinnering te brengen. Natuurlijk waren er nog veel meer in de...

Poolse regisseurs

Poolse regisseurs

We zijn nog maar een paar weken verwijderd van de 94e uitreiking van de Academy Awards, die op 27 maart zal plaatsvinden. Het is een mooi moment om een lijst van 10 meest opmerkelijke Poolse filmregisseurs te presenteren, op te scheppen over het rijke erfgoed van de Poolse cinematografie en eraan te herinneren dat meer dan 100 jaar geleden een nieuwkomer uit Polen, Abraham Tuschinski, verschillende bioscopen opende in Nederland, waaronder de Tuschinski Bioscoop in Amsterdam (1921). Het Britse weekblad TIME OUT, dat de ongewone, eclectische architectuur waardeerde, riep het uit tot de mooiste bioscoop ter wereld. Vermeldenswaard is dat...

Helena Bohle – Szacka. Diffusie

Helena Bohle – Szacka. Diffusie

De wereld van de mode wordt vooral geassocieerd met Parijs. Weinig mensen weten dat Łódź, een stad in Midden-Polen die vanaf het begin verbonden is geweest met de textielindustrie, een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkeling van de mode in de 20e eeuw. Geloof je het niet? Wij nodigen u uit voor de tentoonstelling HELENA BOHLE -SZACKA. DIFFUSIE, dat tot 20 maart 2022 te zien is in het Centraal Textielmuseum in Łódź, samengesteld door Marcin Różyc (curator). Slechts één verhaal over Helena vertellen is gewoon niet genoeg – een kunstenaar, modeontwerper, filantroop en een van de belangrijkste figuren in...